Vinter

Winter in Västernorrland in de eerste week van maart...veel sneeuw en ´s nachts tot beneden -20 en overdag -14 tot -6. Prachtig weer met een laag verse sneeuw, mooi om mee te maken. De verse sneeuw in maart was voor de Zweden ook erg welkom. De kinderen waren vrij van school en de sneeuwscooters reden volop door het winterse landschap. 
Een diepgevroren, verstilt landschap, het enige geluid het schrapen van de ijsboor door de ijslaag van een meter op het meer om te ijsvissen... wat wil je 's winters nog meer? 

 Het dorp in zwart-wit

Het wisselen van winterbanden naar spijkerbanden... en dat rijdt geweldig.

Kitchen stories

De keuken was al aardig naar onze zin, toch vinden we op onze loppistochten (zie ook hier )soms leuke dingen om het compleet te maken. De handgreepjes op de kastjes in onze keuken vonden we niet echt mooi en we hadden wel idee wat we daarvoor in de plaats wilden. In ieder geval een beetje 50-er jaren. Toch verwacht je zoiets niet zomaar te vinden maar tijdens de "nattloppis" in Junsele vonden we een hele doos uit de 50/60-er jaren met precies de handgreepjes die we in gedachten hadden...... De loppisronde in Edsele had ons al een soort van kruiden/ meelrekje opgeleverd. Met beide details kregen de bovenkastjes precies het beeld dat we voor ogen hadden.

 Alleen de doos was al mooi....

 Het rekje. Geen glas maar plastic en dat 

past eigenlijk prima in dat tijdsbeeld.

Den lilla byn i stort format

Waar een klein dorp groot in kan zijn. 
Leegloop. Het platteland loopt leeg in bepaalde delen van Zweden. Het lijkt iets van deze tijd maar het is al een verschijnsel sinds de jaren '70. Van streek tot streek zal dat natuurlijk verschillen maar als ik de bewoners aantallen van een willekeurig dorp op zoek dan zie je ergens in de 70'er jaren een start van de afname van de bevolking. Er zijn dorpen die 30-50% minder inwoners hebben dan in de jaren '60 en in sommige kleine gehuchten woont niemand meer. 
In sommige dorpen is dat vrij dramatisch, zeker als de plaatselijke supermarkt sluit vanwege te weinig omzet. In de kleine dorpen is een supermarkt niet alleen maar een supermarkt maar ook een pin-gelegenheid, apotheek, postagentschap, vvv,  koffiehoek enzovoort. Als dat verdwijnt is een behoorlijk stuk gemeenschap verdwenen waarna de terugloop in bevolkingsaantal alleen maar verder gaat. Over het algemeen trekken de jonge mensen weg waardoor de vergrijzing snel toeneemt. Als dan ook de school nog moet sluiten is het helemaal gedaan. Het heeft natuurlijk alles te maken met werkgelegenheid.
Wat ons altijd weer verrast is de wilskracht en solidariteit in de noord- Zweedse dorpjes om het leefbaar te houden. Aan de ene kant lege huizen en winkelpanden maar aan de andere kant verschijnen er in het voorjaar weer vlaggetjes aan de lantaarnpalen, bloembakken langs de weg en we zien zelfs op picknicktafels langs de weg vaasjes met vers geplukte bloemen staan. De mensen zijn ontzettend betrokken en trots hun omgeving. Ze doen er alles aan om hun dorp levend te houden. Ook zijn er voorbeelden van jonge mensen die uiteindelijk terug gaan naar hun roots en bewust een leven proberen op te bouwen op het platteland. Kijk maar eens bij een van Zwedens bekendste bloggers Jonna Jinton http://jonnajinton.se/ of bij de plattelandsblogster Hanna http://www.blandskogochhav.se/ die het landleven in het noorden in beeld brengt.
Ook in "ons" dorpje is men trots op het dorp en de omgeving. Zo werd dit jaar zelfs een echte folder gemaakt over Edsele. Een gedrukt en een digitaal beschikbaar exemplaar. Een folder om te laten zien dat het een levendig dorp is.

Als je op de folder klikt krijg je deze volledig te zien.

De man & het hout.

Enige tijd geleden kreeg ik het boek De man & het Hout van schrijver Lars Mytting. Lars Mytting is een Noorse schrijver. Een boek over hout dus. 
En niet zomaar hout maar brandhout en alles wat daar mee te maken heeft. Van zagen tot kloven, een stuk over de verschillende merken motorzagen en bijlen enzovoort. Het deed mij goed dat er meer mensen zijn die iets met brandhout, zagen en kloven hebben. Voor ons is brandhout een eerste levensbehoefte. In Nederland komt dat nauwelijks nog voor. Als mensen hout stoken doen ze dat omdat het gezellig is, uit kostenbesparing of omdat ze het leuk vinden. Maar altijd als toevoeging op een andere verwarming. Voor ons dus niet. We wonen namelijk in een afgelegen huis zonder gasaansluiting en stoken al meer dan 25 jaar op hout. Een houtkachel in de kamer en een houtfornuisje in de keuken, ja het lijkt Zweden wel. En de rest van het huis is dus koud, soms ijzig koud. 's Ochtends is het eerste ritueel de kachel aanmaken of weer opstoken. En onze kinderen zijn hier ook van jongs af aan mee opgegroeid en meesters in het hout stoken geworden.
Toen wij hier kwamen wonen was het vrij normaal in de buurtschap dat je op hout stookte. In de afgelopen 10 jaar is dat veranderd en heeft gas de overhand gekregen. Voor ons niet, ik moet er niet aan denken.

Een jaar of twintig geleden sprak ik een collega jachtopzichter, ook een echte houtstoker. "Jan," zei hij; "voordat ik een blok hout in de kachel gooi kijk ik er altijd nog even naar, ik denk nog even terug aan het bos waar ik de blokken gezaagd heb en aan het kloven. Het is nooit zomaar een stuk hout". Er klonk een soort van respect uit; voor het hout, de natuur en ook het werk wat je er aan gehad hebt.  Zulke mensen heb ik niet vaak meer getroffen. Maar toch zijn ze er, in gebieden waar mensen nog dichtbij en afhankelijk van de natuur leven. In het boek van Lars Mytting kom je dit respect en het vakmanschap weer tegen. Een citaat uit het boek uit het hoofdstuk over (serieus) het stapelen van hout;

De stapel

Bij een houtstapel weet je wat je eraan hebt. Die verliest niet op de beurs. Hij roest niet. Hij vraagt geen echtscheiding aan. Hij staat daar gewoon maar één ding te doen: op de winter wachten.

Een kapitaalrekening die je herinnert aan het werk dat je erin hebt gestoken. Op kille januariochtenden zullen de houtblokken de lentedagen weer tot leven roepen waarop je zaagde, kloofde, stapelde en jezelf veilig gesteld hebt. Je herinnert je het verwrongen stammetje dat weigerde aan de bijl toe te geven. Dat stuk hout dat scheef kwam te liggen zodat de hele stapel instortte. Daar ben je dan. Maar nu is het winter, en jij gaat de kachel in.

De man & het hout
Lars Mytting
ISBN 9789025446123
Uitgeverij www.atlascontact.nl

Höst

Herfst in Zweden. Het Zweeds verkeersburo maakte de afgelopen weken volop reclame voor een herfstvakantie in Zweden. En dat is de moeite waard. Niet wachten tot de Nederlandse herfstvakantie want dan is de winter al ingevallen in Noord- Zweden. Wij kregen in ieder geval al te maken met matige vorst en een eerste sneeuwbui in de eerste week van oktober. Maar ook met spectaculair noorderlicht. Wandelen, bos- en vossebessenplukken in combinatie met wat behang- en schilderklusjes, zo kom je de tijd wel door...

Loppis fynt

Een van de leuke dingen in Zweden zijn de particuliere rommelmarktjes. Een schuurtje of garage bij een huis maar ook grotere panden in dorpen. Soms niet meer dan een soort van kringloopwinkeltje maar ook vaak met leuke oude spullen. Tijdens ons verblijf in Zweden werd er iets verderop een loppis rond een groot meer gehouden, "Loppis runt Helgumssjön". Allerlei particulieren verkochten spullen vanuit de schuur of tuin. Erg leuk, zeker in combinatie met het prachtige weer. Er waren zelfs 3 broers die tijdens de zomer terug waren in hun geboortedorp en de spullen en inboedel verkochten van een oud winkelpand wat vroeger hun ouderlijk huis was geweest. We kregen nog een rondleiding door het pand. 

Het "rondje" om het meer was 45 kilometer... Uiteraard vonden we van alles voor ons huis. We houden van oude spullen maar dan vooral ook om praktisch toe te passen.

The making of.... the bathroom

Een huis zonder douche. Daar begonnen we mee. Ja zelfs zonder stromend water. Gelukkig was dat laatste redelijk eenvoudig op te lossen met het aansluiten van een hydrofoorpomp waarmee we water oppompen uit een bron, zo'n 75 meter van het huis vandaan. Een bron die we delen met nog twee woningen. Wel spannend, werkt het allemaal nog en geeft de bron schoon en drinkbaar water. Ja dus. 

De bron.

Het aansluiten van het water gaf stromend water, niet alleen uit de kranen maar ook nog ergens anders... onder de vloer. Omdat ik graag wil weten hoe leidingen lopen en het ook wel handig is dat je er altijd bij kunt, hebben we de leiding gewoon nieuw in het huis binnen laten komen en maken we geen gebruik van het oude leidingsysteem. En de waterleiding naar binnen brengen is eenvoudig, je hebt alleen maar een lange (heel lange) boor nodig waarmee je door de houten wanden gaat. Dat is wel een voordeel van zo'n eenvoudig houten huis. Je hangt een boiler op, plaatst een douchecabine en klaar.... Zo simpel kan het dus maar mijn andere helft was het daar niet mee eens. Je koopt niet voor niets een oud huisje, daar past geen plastic douchecabine in. 
Aan de slag dus....

 Het begin, de nieuwe douchebak

.

De wanden van de douche zijn geplaatst.

De wastafel verplaatst.

Een allemaal zelf gedaan? Nee...Een goede vriend en vriendin zijn 14 dagen overgekomen. Zo'n man die timmerman, elektricien en loodgieter in één is. Een douche, wastafel, alles afgetimmerd en nieuwe elektriciteit waarna wij het af mochten maken met schilderwerk, gordijnen en behang. 

Behang bestaande uit oude Zweedse kranten en tijdschriften uit de 30-er tot 50-er jaren, gevonden in een Loppis.  Hier nog nat van het behangplaksel.

En hier dan het uiteindelijke resultaat.

Een oude steel van een zeis die we in het huis vonden mag nu dienen als kapstok...

Edsele

We zijn weer terug. Terug van een lange vakantie in Zweden. Een vakantie waarin we het huis ons huis hebben gemaakt. Opruimen, schoonmaken, schilderen en de noodzakelijke voorzieningen zoals stromend water, warm water en een badkamer met douche. Die badkamer kregen we als het ware kado, vrienden van ons hebben deze gemaakt....  In een volgende post komen hier wat foto's van.
Met het wegtrekken van oude behang lagen kom je mooie verrassingen tegen, een slechte stuk muur bijvoorbeeld maar ook het behang wat ooit gebruikt is. En dat is vaak geweldig mooi, kijk maar.

 Niet direct noodzakelijk maar wel leuk om het huis eigen te maken is het schilderen van de buitendeur in een nieuwe kleur. Van donkerbruin naar blauw.

En als je dan tegen middernacht de weg op loopt raak je gefascineerd door het mooie Norrlandse licht. 

Curtains

Nog een poosje en dan hopen we er te zijn. Opruimen, klussen en het eigen maken. Sommige voorbereidingen zijn al klaar, zoals gordijnen maken.

Gravel road

In navolging van de blogger van een (t)huis in Zweden, zie blogrol hiernaast ook maar eens een filmpje proberen te maken. Later zal ik nog wat delen over het waarom van deze rit. Een aanrader is de muziek wat mij betreft, The Be Good Tanyas. 
http://www.begoodtanyas.com/

Rain

Eindelijk een zondag regen... en dan is er rust op de Veluwe. Daar waar de ooit zo rustige zuid Veluwe tegenwoordig in weekeinden is veranderd in een stadspark vol met wandelaars, joggers, ruiters, mountainbikers,....  was het vanmiddag rustig. Aanhoudende regen zorgde er voor dat bijna iedereen thuis bleef. Prachtige intense kleuren. Dom genoeg geen fatsoenlijke camera meegenomen dus vandaar dit matige kiekje uit een Iphone. Maar het geeft in ieder geval de sfeer en de kleuren weer.

Höga Kusten

Welkom

Een heel oud kerkje (circa 1500), bij Liden in Västernorrland. Niemand te bekennen maar gelukkig is het kerkje, zoals vaak zomers in Zweden, open. Iemand heeft die ochtend dit vaasje met bloemen neergezet.... Mocht je je door de open deur nog niet welkom voelen dan toch zeker door dit vaasje met bloemen.... We zijn de enige bezoekers, nee toch niet. Als we weg gaan komt er net een jong Russisch stel aan lopen. De bezoekers van vandaag, Nederland en Rusland, welkom ergens op een eenzame plek in Zweden.

Inside

Dit zijn de beste plekken voor mij. Een interieur, in dit geval een vervallen zweeds boothuisje, jaren '60-'70 (?) en alles is blijven staat zoals het stond. In een klap 30-40 jaar terug in de tijd. Ik heb meer foto's gemaakt maar het licht was niet goed dus ik moet terug..... helemaal niet erg. 

Lanthandel Rätan

Ad free blog?

Wees gerust, met het handjevol volgers is mijn blog commercieel niet interessant  Maar deze is wel erg mooi. 

Ångsta post

Op zich heel mooi maar niet heel bijzonder in Zweden. Bewoners kleden hun buurt vaak aan en dit soort verzamelingen van brievenbussen kom je veel tegen. De Zweedse vlag in combinatie met het blauwe emmertje met geel hengsel maakte het voor mij bijzonder.

Resele Sweden

Coole Zweed. Het was zijn tijd nog niet ....Vergeet niet het allerlaatste stukje, geniaal gevonden.

Autumn

De herfst zit in de lucht. Op de droge gronden zoals de Veluwe laten de eerste bomen langzaam maar zeker hun blad al vallen. De atmosfeer voelt ook al anders aan. Het koelt 's nachts af en de eerste edelherten burlen al, nog even en de bronst is in volle gang. Met een mooie oogst aan bramen en bosbessen is het goed taarten bakken. Sinds alle publiciteit over teken en Lyme zijn er bijna geen mensen meer die het bos in gaan om bosbessen te plukken.... Wij trekken ons er maar niets van aan, teken kun je ook in je eigen tuin krijgen.

New kitchen (from Sweden!)

Ede, Nederland